VKSBL - 327

Nội dung yêu cầu điều tra


Khoản 6 Điều 165 BLTTHS năm 2015 quy định: “Đề ra yêu cầu điều tra và yêu cầu Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra tiến hành điều tra làm rõ tội phạm, người phạm tội; yêu cầu Cơ quan điều tra  truy nã bị can, áp dụng biện pháp tố tụng đặc biệt”. Như vậy, việc đề ra yêu cầu điều tra (YCĐT) có những nội dung mới như sau:


Thứ nhất, BLTTHS năm 2015 nêu rõ đối tượng mà VKS ra bản YCĐT không chỉ là CQĐT mà cả cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra như cơ quan của Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển, Kiểm ngư và cơ quan khác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân. Theo quy định tại BLTTHS năm 2003 thì bản YCĐT chỉ áp dụng đối với đối tượng là CQĐT. Như vậy, phạm vi yêu cầu điều tra theo quy định BLTTHS năm 2015 đã được mở rộng rất nhiều.


Thứ hai, nội dung của YCĐT để “làm rõ tội phạm, người phạm tội” và một số nội dung khác. Đây là nội dung hoàn toàn mới trong BLTTHS năm 2015, có tính bao quát đến toàn bộ vụ án hình sự.


Các trường hợp cần yêu cầu điều tra


Từ kinh nghiệm thực tiễn chúng tôi thấy có 5 trường hợp phải yêu cầu điều tra bổ sung, gồm: Hoàn thiện và bổ sung về thủ tục tố tụng; hoàn thiện và bổ sung chứng cứ, tài liệu; những nội dung mới cần điều tra, xác minh làm rõ; những yêu cầu Cơ quan điều tra phải kết luận, xác minh; yêu cầu về các biện pháp điều tra. Cụ thể như sau:


1. Yêu cầu điều tra để hoàn thiện và bổ sung về thủ tục tố tụng 

Trường hợp chưa có thủ tục tố tụng hoặc có nhưng chưa đầy đủ, chưa rõ ràng, cụ thể, không đúng với quy định của pháp luật. Những thiếu sót như: Chưa nêu rõ xuất xứ, quy trình thu giữ tài liệu, vật chứng; không mời người bào chữa theo quy định của pháp luật hoặc có mời nhưng không tạo điều kiện cho họ thực hiện nhiệm vụ; thiếu các lệnh trả tự do, biên bản thu giữ và trả vật chứng; thiếu đóng dấu bút lục hồ sơ vụ án; biên bản tài liệu viết sai ngày, tháng, năm hoặc mâu thuẫn về thời gian giữa các tài liệu; chưa giải thích quyền và nghĩa vụ của bị can, nhân chứng, bị hại, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan... Trong trường hợp này, YCĐT phải nêu rõ thiếu hoặc chưa thực hiện đầy đủ thủ tục tố tụng nào, ở trang tài liệu nào, phương pháp và cách thức khắc phục ra sao. Yêu cầu đặt ra là lập biên bản mới; nếu sửa chữa thì phải chỉ rõ cụ thể. Nếu có sự mâu thuẫn về không gian, thời gian, địa điểm của các văn bản tố tụng thì nêu đích danh ở biên bản nào, lời khai nào để yêu cầu khắc phục.


2. Yêu cầu bổ sung, làm rõ và hoàn thiện về chứng cứ 


Yêu cầu làm rõ các nội dung gồm: Chứng cứ để xử lý, kết luận; tài liệu có trong hồ sơ vụ án phản ánh chứng cứ không đủ cơ sở để kết luận; chứng cứ có nhiều mâu thuẫn, nguồn chứng cứ này “triệt tiêu” chứng cứ kia; đã có thông tin chứng cứ qua tài liệu có trong hồ sơ vụ án nhưng chưa được điều tra, thu thập; các chứng cứ gỡ tội (nếu có) chưa được điều tra, thu thập.


Việc yêu cầu hoàn thiện và bổ sung về chứng cứ xảy ra ở nhiều loại tội, thường ở những vụ án phức tạp, đông người tham gia, xảy ra vào ban đêm, không có người làm chứng như các tội danh cố ý gây thương tích, giết người, gây rối trật tự công cộng, trộm cắp tài sản... biểu hiện cụ thể là: Trong hồ sơ vụ án có 2 nhóm chứng cứ phản ánh không và có hành vi phạm tội của một đối tượng; bị can khai bị đánh ở vị trí này nhưng giám định trên cơ thể thì thương tích nằm ở vị trí khác; lời khai, biên bản hỏi cung phản ánh vật chứng khác nhau; bị can, bị hại, người làm chứng khai có sự khác biệt về hành vi, địa điểm, thời gian gây án. Trong trường hợp này, KSV phải nghiên cứu hồ sơ vụ án, đánh giá chứng cứ, tài liệu để YCĐT làm rõ các nội dung, nếu bổ sung chứng cứ thì phải nêu rõ đó là vật chứng hay phải hỏi cung, lấy lời khai; vật chứng đó là gì, lấy lời khai của ai; nếu có xung đột chứng cứ thì điều tra làm rõ vì sao có sự xung đột; nếu hỏi cung, lấy lời khai chưa rõ, chưa hỏi cụ thể xoáy sâu vào trọng tâm thì yêu cầu ĐTV hỏi nội dung gì, khai thác ở điểm gì?.


3. Những nội dung mới cần điều tra, xác minh làm rõ


Đó là nội dung mà KSV phát hiện qua nắm, xử lý tin báo tội phạm, qua nghiên cứu hồ sơ vụ án nhưng chưa được điều tra làm rõ như phát hiện đối tượng phạm tội, người làm chứng, vật chứng mới, hành vi phạm tội chưa được khởi tố, điều tra... Trong trường hợp này, tại bản YCĐT, Kiểm sát viên phải nêu hoặc trích dẫn chứng cứ mới hoặc phát hiện điểm mới này thu thập từ đâu, nội dung như thế nào, những vấn đề gì cần điều tra, kết luận...


4. Những yêu cầu CQĐT phải kết luận


Điều 233 BLTTHS năm 2015 quy định “Kết luận điều tra trong trường hợp đề nghị truy tố”. So với BLTTHS năm 2003 thì có sự thay đổi lớn. Khi ban hành kết luận điều tra thì yêu cầu phải kết luận các điểm mới sau: Động cơ, mục đích phạm tội; tính chất, mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra; nguyên nhân và điều kiện phạm tội; lý do và căn cứ đề nghị truy tố tội danh, điều, khoản, điểm của BLHS được áp dụng. Kiểm sát viên phải hết sức chú ý nội dung này. Hiện nay, bản kết luận điều tra vụ án chỉ nêu diễn biến hành vi phạm tội, đối tượng phạm tội, hậu quả vật chất, đề nghị truy tố mà không nêu các nội dung trên. Mặt khác, có một số nội dung tuy BLTTHS không nêu CQĐT phải kết luận, nhưng bản thân sự vật đó phải có kết luận như: Tại sao sử dụng chứng cứ này nhưng lại không sử dụng chứng cứ kia; sử dụng lời khai, căn cứ này nhưng lại không sử dụng lời khai kia; tại sao vật chứng là công cụ A, không phải là B; đối tượng phạm tội là một người, không phải nhiều người; căn cứ vào đâu để khẳng định hoặc bác bỏ vụ án có tổ chức hoặc không có tổ chức, có hành vi này nhưng không có hành vi kia; tội danh này, mà không phải là tội danh khác...


5. Yêu cầu truy nã bị can và áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt


Đây là điểm mới hoàn toàn so với BLTTHS hiện hành, được quy định một nhiệm vụ cụ thể của nội dung yêu cầu điều tra. Biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt được quy định tại Điều 223 đến Điều 228 BLTTHS năm 2015. Trong đó chú ý: Viện kiểm sát yêu cầu áp dụng biện pháp này khi đủ điều kiện và phải phê chuẩn trước khi thực hiện; thời gian thực hiện không được quá hai tháng, trường hợp phức tạp thì gia hạn thêm nhưng không quá thời hạn điều tra; phê chuẩn việc hủy bỏ biện pháp này...


Cùng với yêu cầu về nội dung, bản YCĐT cũng phải quan tâm đến hình thức và phương pháp thể hiện. Chúng tôi thấy bản YCĐT phải viết rõ ràng, mạch lạc, cụ thể, dễ hiểu. Yêu cầu điều tra về nội dung gì, đối tượng nào, bổ sung những vấn đề gì phải ghi rõ, tránh nêu chung chung, không sát với hồ sơ và tiến độ điều tra; không được cắt nhỏ và xé lẻ nội dung thành nhiều mục hoặc nhiều câu hỏi rườm rà. Khi cần thiết thì viện dẫn luật, viện dẫn căn cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án và chứng cứ chứng minh tồn tại, vi phạm cần điều tra bổ sung khắc phục; tránh dùng từ kiểu “chỉ đạo”, quá mức hoặc sa vào đánh giá tình hình...

Theo Kiemsat.vn
Bản tin gần đây
Đại hội công đoàn cơ sở Viện KSND tỉnh Bạc Liêu nhiệm kỳ 2017-2022645
Đảng ủy Viện KSND tỉnh Bạc Liêu với công tác phát triển đảng viên1,486
Đảng ủy Viện KSND tỉnh tổ chức hội nghị đảng viên 6 tháng đầu năm 20161,305
Viện KSND tỉnh Bạc Liêu thực hiện tốt công tác giúp đỡ hộ nghèo năm 20161,371
Viện KSND tỉnh Bạc Liêu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ công tác năm 2018 và đón nhận huận chương lao động hạng nhì376
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu tổ chức giải bóng đá mini chào mừng kỷ niệm 57 năm thành lập Ngành KSND806
Viện KSND tỉnh Bạc Liêu chức Hội nghị trực tuyến sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 20171,287
Ngành Kiểm sát Bạc Liêu - 20 năm xây dựng và phát triển687
Một số kinh nghiệm và giải pháp cơ bản rút ra từ công tác Thanh tra nhằm hạn chế án hình sự trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng250
“Quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn - Bất cập từ thực tiễn xét xử”447
Viện KSND tỉnh Bạc Liêu kháng nghị phúc thẩm bản án dân sự qua thực hiện quyền thu thập tài liệu, chứng cứ711
Viện kiểm sát kháng nghị không buộc bà " H" mẹ liệt sĩ phải nộp 28.751.000 tiền án phí1,218
Kiểm tra công tác kiểm sát năm 2018 tại Viện KSND huyện Vĩnh Lợi370
Viện kiểm sát nhân dân huyện Vĩnh Lợi: Trực tiếp kiểm sát nhà tạm giữ Công an huyện Vĩnh Lợi1,418
Viện KSND huyện Hồng Dân với các hoạt động kỷ niệm 56 năm ngày thành lập ngành1,566
Viện KSND tỉnh Bạc Liêu duy trì thực hiện tốt việc họp báo tuần1,447
Trực tiếp kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam và thi hành án phạt tù tại Trại tạm giam Công an tỉnh Bạc Liêu257
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu - tổ chức Hội nghị trực tuyến chuyên đề: “Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kháng nghị phúc thẩm án hình sự”.524
Viện KSND tỉnh Bạc Liêu tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm vụ án sơ thẩm hành chính692
Viện KSND tỉnh Bạc Liêu tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm vụ án hành chính1,297
Sơ kết 02 năm thực hiện Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh604
Đảng bộ Viện KSND tỉnh Bạc Liêu quán triệt Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 06 của Ban Thường vụ tỉnh ủy Bạc Liêu về Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh1,341
Viện kiểm sát Nhân dân Tỉnh Bạc Liêu tổ chức thực hiện tốt cuộc vận động học tập làm theo tư tưởng tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh763